Sakar Dağı, Çanakkale’nin Ezine ilçesindeki Tavaklı köyünün üzerinde yükselen ve dikkate değer fakat az incelenmiş bir arkeolojik alana ev sahipliği yapmaktadır. Tavaklı Sakar Dağı Kalesi olarak bilinen bu tepe yerleşimi yaklaşık 1,6 hektarlık bir alanı kaplamakta ve bir akropol ile bir alt şehirden oluşmakta olup tamamı, yaklaşık işlenmiş çokgen taş bloklarla ve harç kullanılmadan yapılan kuru taş duvarlarla çevrilidir. Bu savunma yapıları, Bilge Ayça Polat Becks’in 2014 yılında yaptığı çalışmada belgelenmiş olup, yerleşimin kalıcı bir yerleşim alanı olmaktan çok savunma amacıyla inşa edildiğini göstermektedir. Yerleşimde konut yapıları veya yoğun yüzey seramikleri bulunmaması, buranın muhtemelen bir sığınak olarak kullanıldığını ve yerel halkın tehlike dönemlerinde güvenliğini sağlamak amacıyla tercih edildiğini ortaya koymaktadır. Polat Becks’in makalesine buradan ulaşabilirsiniz: Batı Trakya’da Bir Kale Yerleşimi: Sakar Dağı.
Yerleşimin, duvarların inşaat tekniklerinden ve köşe taşlarının kullanım biçiminden yola çıkılarak Klasik dönem öncesi Arkaik döneme tarihlendirildiği düşünülmektedir. Yaklaşık 500 metre yüksekliğinde, kayalık bir tepe üzerinde bulunan konumu doğal savunma avantajları sağlamış ve geçici bir sığınak olarak kullanılmasını mümkün kılmıştır. Uzun süreli iskân kanıtı göstermese de, stratejik konumu, bölgedeki yerel toplulukların güvenlik ve hayatta kalma stratejilerinde önemli bir rol oynadığını düşündürmektedir.
2014 belgelemesinden sonra, Ezine ve daha geniş Çanakkale bölgesinde çeşitli arkeolojik yüzey araştırmaları yapılmıştır. Bunlar arasında 2021 Çanakkale Prehistorik Arkeolojik Yüzey Araştırması ve 2016–2018 Çanakkale Merkez İlçe Arkeolojik Yüzey Araştırması bulunmaktadır. Bu araştırmalar, özellikle kıyı, alçak ve iç bölgelerde birçok prehistorik ve Arkaik dönem yerleşimini ortaya çıkarmıştır. Ancak, Sakar Dağı’na özel olarak geri dönülerek detaylı bir çalışma yapılmamış ve bu siteyi konu alan yeni bir kazı veya yayın henüz ortaya çıkmamıştır. Bu nedenle, Sakar Dağı hâlâ büyük ölçüde araştırılmamış bir alan olarak kalmakta ve yeni keşiflere açık bir potansiyel sunmaktadır.
Mevcut kanıtlar, Sakar Dağı’nı Arkaik dönemde stratejik bir sığınak olarak kullanan bir yerleşim olarak göstermektedir. Bölgenin karmaşık yerleşim düzenleri ve tarihi aktiviteleri göz önüne alındığında, site, eski toplulukların savunma stratejilerini ve günlük yaşamlarını anlamak açısından önemli ipuçları barındırmaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmalar veya kazılar, bu tepe kalesinin bölgedeki diğer yerleşimlerle nasıl bir ilişki içinde olduğunu ortaya çıkarabilir ve bölgedeki insan hareketleri, tehditler ve yaşam biçimleri hakkında daha fazla bilgi sunabilir.
Sakar Dağı’nın doğal yükselti avantajı ile insan yapımı savunma yapılarının birleşimi, erken toplulukların çevrelerini koruma amacıyla ne kadar zekice uyarladıklarını göstermektedir. Henüz bilinmeyen çok şey olsa da, site arkeologlar ve tarihçiler için büyüleyici bir alan olmaya devam etmekte ve Batı Anadolu’daki insan yerleşimleri ve savunma stratejilerinin büyük hikâyesinin bir parçasını temsil etmektedir.
Dr. Bilge Ayça Polat Becks’in PDF araştırma dokümanı için buraya tıklayın
Sakar Dağı hakkında daha fazla bilgi ve buraya nasıl ulaşacağınızı öğrenmek istiyorsanız, buraya tıklayın.
Bir yanıt yazın